đoan dương

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tên gọi khác của Tết Đoan Ngọ: "đoan dương" là một cách gọi truyền thống cho ngày Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 Âm lịch), thường được hiểu là lễ hội diệt sâu bọ, trừ bệnh tật.
   • Ngày đầu tháng Năm Âm lịch: "đoan dương" chỉ thời điểm khởi đầu của mùa hè, khi dương khí thịnh vượng, theo quan niệm dân gian.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Ngày đoan dương, người dân thường ăn bánh tro và rượu nếp để diệt sâu bọ. (Vào ngày Tết Đoan Ngọ, mọi người ăn bánh tro và uống rượu nếp để trừ sâu bọ.)
  • Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết đoan dương vì đây là lúc dương khí mạnh nhất. (Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết Đoan Dương vì đây là thời điểm dương khí mạnh nhất trong năm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đoan dương tiết": tiết khí của ngày Đoan Ngọ, thường gắn với các hoạt động trừ tà, bảo vệ sức khỏe.

  • Vào đoan dương tiết, người ta treo lá ngải trước cửa để xua đuổi tà ma. (Vào tiết Đoan Ngọ, người ta treo lá ngải trước cửa để xua đuổi tà ma.)

• "đoan dương ngọ": cách nói nhấn mạnh giờ Ngọ (11 giờ đến 1 giờ trưa) trong ngày Đoan Ngọ, thời điểm dương khí cực thịnh.

  • Giờ đoan dương ngọ là lúc thích hợp để hái thuốc nam. (Giờ Ngọ trong ngày Đoan Ngọ là thời điểm thích hợp để hái thuốc nam.)

Biến thể và từ gần giống

• Đoan ngọ (danh từ): tên gọi chính thức của ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch.

  • Tết Đoan ngọ là dịp để tưởng nhớ Khuất Nguyên. (Tết Đoan Ngọ là dịp để tưởng nhớ Khuất Nguyên.)

• Trùng ngũ (danh từ): cách gọi khác của Tết Đoan Ngọ, nghĩa là ngày mùng 5 tháng 5.

  • Trùng ngũ còn được gọi là Tết giết sâu bọ. (Ngày mùng 5 tháng 5 còn được gọi là Tết diệt sâu bọ.)

Từ đồng nghĩa

• Đoan ngọ: tên gọi phổ biến hơn của ngày lễ này.
• Tết diệt sâu bọ: tên gọi dân gian, nhấn mạnh hoạt động chính trong ngày.

Thành ngữ liên quan

• Đoan dương hái thuốc: tục lệ hái thuốc vào ngày Đoan Ngọ, tin rằng thuốc sẽ có hiệu quả cao nhất.
  • Bà tôi thường bảo: “Đoan dương hái thuốc, linh ứng vô cùng.” (Bà tôi thường nói: “Hái thuốc vào ngày Đoan Ngọ, rất hiệu nghiệm.”)